Điểm sáng bảo tồn phát huy di sản văn hóa

29/05/2018 11:06 Số lượt xem: 348

Phường Đồng Kỵ, thị xã Từ Sơn vốn nổi tiếng cả nước có kinh tế phát triển nhanh, cuộc sống nhân dân giàu có với nghề chạm khắc gỗ. Từ bàn tay khéo léo, người thợ tạo ra những sản phẩm gia dụng tinh xảo được khách hàng trong và ngoài nước ưa chuộng. Đặc biệt nơi đây còn biết đến là điểm sáng về bảo tồn phát huy giá trị di sản văn hóa của tỉnh.

Theo các tư liệu ở địa phương cho biết, phường Đồng Kỵ có từ thời Đinh, với các chòm xóm nằm bên bờ sông Ngũ Huyện Khê, nhân dân quần tụ xây dựng xóm làng sinh cơ lập nghiệp. Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, vùng đất lưu giữ được hệ thống các di sản văn hóa đặc sắc. Khu di tích đình chùa Đồng Kỵ nằm ở trung tâm của làng với nhiều hạng mục công trình to lớn tạo thành một quần thể kiến trúc thâm nghiêm. Giá trị của di tích ở các mảng chạm khắc cầu kỳ bằng kỹ thuật chạm nổi, kênh bong với đề tài tứ linh, tứ quý, mang đậm phong cách thời Lê Trung Hưng. Đình làng Đồng Kỵ thờ Thiên Cương đại vương, vị thần có công giúp vua Hùng thứ Sáu đánh giặc Xích Quỷ giữ yên bờ cõi. Chùa Đồng Kỵ trong giai đoạn tiền khởi nghĩa năm 1945 là cơ sở cách mạng tin cậy, nơi tổ chức nhiều cuộc họp quan trọng của Trung ương Đảng và Xứ ủy Bắc Kỳ. Nhiều đồng chí cách mạng tiến bối của của Đảng như Trường Chinh, Lê Quang Đạo, Văn Tiến Dũng, Hoàng Quốc Việt thường xuyên về hoạt động, được nhân dân nuôi dưỡng, bảo vệ góp phần vào sự nghiệp đấu tranh giành độc lập của dân tộc. Với giá trị to lớn, cụm di tích đình, đền chùa Đồng Kỵ được nhà nước công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia năm 1962.

Cùng với các di sản văn hóa vật thể, các di sản văn hóa phi vật thể ở Đồng Kỵ phong phú đa dạng, nhiều phong tục tập quán tốt đẹp, nhiều loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian truyền thống như Tuồng, Chèo... mang đặc trưng riêng của của quê hương. Đặc biệt, lễ hội Đồng Kỵ được tổ chức vào ngày mùng bốn tháng Giêng hàng năm. Những nghi lễ thể hiện ước vọng của nhân dân về một năm mưa thuận gió hòa, mùa mang tốt tươi, nhân dân đoàn kết. Năm 2015, Lễ hội pháo Đồng Kỵ được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Thực hiện quản lý, phát huy giá trị các di sản văn hóa của địa phương, UBND phường Đồng Kỵ phối hợp chặt chẽ với Ban người cao tuổi, Ban Khánh tiết và Ban Quản lý di tích. Theo ông Dương Văn Hòa, Trưởng Ban Quản lý di tích Đồng Kỵ cho biết: Ban Người cao tuổi với chức năng cố vấn, định hướng công việc chung trong bảo tồn di sản ở của địa phương. Ban Khánh tiết phối hợp, thực hiện các nghi lễ trong năm tại các di tích. Ban Quản lý di tích Đồng Kỵ  thành viên là đại diện 30 dòng họ trong phường, giữ vai trò quan trọng thực hiện các nhiệm vụ triển khai các công việc, đặc biệt trong công tác bảo tồn di tích, duy trì các phong tục tập quán tốt đẹp của địa phương.

Trong những năm qua, Các ban ở Đồng Kỵ luôn tích cực tuyên truyền quảng bá giá trị di tích; vận động nhân dân chung tay tham gia công tác trùng tu tôn tạo. Giai đoạn 2013 - 2018, với sự quyết tâm, linh hoạt Đồng Kỵ đã huy động các tổ chức, cá nhân đóng góp trên 20 tỷ đồng thực hiện công tác trùng tu, tu bổ. Nhiều công trình được trùng tu tu bổ như đền Đồng Kỵ, Nhà oản; xây dựng các công trình nhà Mẫu, Nhà khách đền Đồng Kỵ, nhà Trai đường; bổ sung nhiều hiện vật có giá trị được cung tiến vào di tích như hương án, hoành phi câu đối, cửa võng... đây là những hiện vật có giá trị thẩm mỹ do bàn tay nghệ nhân người địa phương chế tác.

 Năm 2016, bằng nguồn kinh phí đóng góp của các dòng họ, phường Đồng Kỵ làm quả pháo mẫu hiến tặng Bảo tàng lịch sử quốc gia để quảng bá giá trị di sản của quê hương. Pháo được làm từ gỗ quý, sơn son, thếp vàng, gắn tứ linh: long, lý, quy, phượng. Kinh phí thực lên tới gần một tỷ đồng. Hiện nay, pháo Đồng Kỵ đã được trưng bày nơi trạng trọng của Bảo tàng lịch sử quốc gia thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước tham quan.

Kết quả bảo tồn phát huy giá trị Đồng Kỵ được biết tới là địa phương lưu giữ được nhiều phong tục tập quán tốt đẹp. Các di sản văn hóa của địa phương như di tích, di sản văn hóa phi vật thể được bảo tồn đã thực sự là niềm tự hào, điểm tựa, cầu nối để nhân dân đoàn kết chung tay xây dựng phát triển kinh tế, văn hóa. Từ những kết quả đạt được góp phần đưa Đồng Kỵ nhiều năm liền được công nhận là khu phố văn hóa. Năm 2016, UBND phường Đồng Kỵ được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tặng bằng khen; 9 cá nhân cùng 30 dòng họ được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia tặng giấy khen.

Để công tác bảo tồn phát huy giá trị của di tích trong thời gian tới, UBND phường Đồng Kỵ, Ban Quản lý di tích Đồng Kỵ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chuyên môn của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thực hiện tốt công tác tuyên truyền quảng bá giá trị di tích; đẩy mạnh công tác quy hoạch tổng thể, quan tâm công tác trùng tu tòa đại đình đình Đồng Kỵ. Mong muốn trong thời gian không xa với những giá trị lịch sử văn hóa và cách mạng cụm di tích đình, đền chùa Đồng Kỵ sẽ trở thành di tích Quốc gia đặc biệt.

Nguyễn Hữu Mạo (Ban Quản lý di tích tỉnh)

http://baobacninh.com.vn