TRANH ĐÔNG HỒ

21/12/2020 12:48 Số lượt xem: 409

Tranh dân gian Đông Hồ là một dòng tranh lâu đời của Việt Nam với những giá trị nội dung và nghệ thuật độc đáo. Những bức tranh Đông Hồ vừa chân chất, dân dã, vừa sâu sắc, triết lý được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, đến nay đã trở thành một nét bản sắc của văn hóa dân tộc. 

Với lịch sử phát triển gần 5 thế kỷ, tranh dân gian Đông Hồ có những đóng góp không nhỏ vào sự phát triển của mỹ thuật truyền thống, tạo nguồn cảm hứng cho các sáng tạo nghệ thuật đương đại, đi vào văn chương, thi ca, nhạc họa của Việt Nam. Qua mài giũa của thời gian, tranh dân gian Đông Hồ ngày nay đã trở thành một viên ngọc sáng lấp lánh của mỹ thuật dân tộc, thứ ánh sáng được tạo nên bởi trí tưởng tượng bay bổng, tư duy nghệ thuật thuần khiết và đôi tay tài hoa của các nghệ nhân dân gian. 

Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Hữu Sam giới thiệu tranh với nghệ sĩ quan họ

Về nội dung tư tưởng, tranh dân gian Đông Hồ vừa đáp ứng những nhu cầu văn hóa tinh thần, tín ngưỡng, tâm linh và cảm thụ nghệ thuật của nhân dân, vừa chứa đựng những nội dung giáo dục lịch sử, phong tục, tập quán, đạo đức, nhân cách của con người trong cuộc sống thường ngày.
Về nghệ thuật, tranh dân gian Đông Hồ thể hiện những quan niệm nghệ thuật và đặc trưng thẩm mỹ rất riêng của đồ họa dân gian với cách tạo hình mộc mạc, giản dị, đậm đà bản sắc. Về kỹ thuật chế tác, tranh dân gian Đông Hồ hoàn toàn được làm bằng phương pháp thủ công, sử dụng các chất liệu sẵn có trong thiên nhiên, thân thiện với môi trường.
Với những giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật đặc sắc như vậy, tranh dân gian Đông Hồ thực sự là một di sản văn hóa quý giá của dân tộc, rất cần được quan tâm bảo vệ, giữ gìn và phát huy.

                 Nữ nghệ nhân Nguyễn Thị Oanh đang truyền dạy nghề

 Trong những năm qua, tỉnh Bắc Ninh đã có nhiều chủ trương, biện pháp bảo tồn và quảng bá nghề làm tranh dân gian Đông Hồ, như tiến hành kiểm kê, tổ chức sưu tầm bản khắc in tranh phục vụ cho công tác nghiên cứu và trưng bày, ban hành các chính sách hỗ trợ nghề thủ công truyền thống, tuyên truyền, giới thiệu về nghề làm tranh dân gian Đông Hồ tại các Hội chợ, triển lãm, trên hệ thống thông tin đại chúng ở Trung ương và địa phương, v.v…
 Ngày 7/12/2012, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có Quyết định số 5079/QĐ - BVHTTDL về việc Công bố danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (đợt 1) gồm 33 di sản, trong đó có nghề làm tranh dân gian Đông Hồ. Ngày 7/2/2013, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có Văn bản số 472/BVHTTDL - DSVH về việc Xây dựng hồ sơ khoa học Di sản văn hóa phi vật thể “Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ” trình UNESCO đưa vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Để tiếp tục tuyên truyền, quảng bá nghề làm tranh dân gian Đông Hồ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh năm 2013 đã xuất bản cuốn sách “Bảo tồn văn hóa làng tranh dân gian Đông Hồ”. Đến năm năm 2019, Sở tiếp tục phối hợp với Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam tổ chức triển lãm “Tranh dân gian Đông Hồ: Xưa và Nay” tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, tổ chức hội thảo khoa học quốc tế “Bảo vệ và phát huy giá trị tranh dân gian Đông Hồ trong đời sống đương đại” tại thành phố Bắc Ninh. Hiện nay Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh đang triển khai xây dựng Trung tâm bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ tại thôn Đông Khê (làng Đông Hồ xưa), xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh.
Chung tay cùng với chính quyền và các cơ quan hữu quan, các nghệ nhân của làng tranh Đông Hồ cũng có nhiều đóng góp công sức, trí tuệ trong việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa nghề làm tranh dân gian, trong đó tiêu biểu là nghệ nhân Nguyễn Hữu Sam, nghệ nhân ưu tú đầu tiên của làng tranh dân gian Đông Hồ,nghệ nhân ưu tú đầu tiên của tỉnh Bắc Ninh về lĩnh vực thủ công mĩ nghệ.

 

 

 

Nguyễn Hoàng Lan

Giới thiệu Giới thiệu

Chuyên mục Chuyên mục