Từ ngày 1/7/2026, Nghị định số 174/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực với nhiều quy định mới nhằm tăng cường quản lý hoạt động trên không gian mạng. Đáng chú ý, hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật, gây hoang mang trong Nhân dân hoặc ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế - xã hội có thể bị xử phạt lên đến 50 triệu đồng, đồng thời buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm và khóa tài khoản trong trường hợp cần thiết.
Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, việc chia sẻ thông tin nhanh chóng đã mang lại nhiều tiện ích cho đời sống xã hội. Tuy nhiên, cùng với đó là tình trạng thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc xuất hiện ngày càng nhiều, gây ảnh hưởng tiêu cực đến dư luận xã hội, uy tín của tổ chức, cá nhân và hoạt động quản lý nhà nước.
Nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước trên môi trường số, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 174/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin. Nghị định được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng về hành lang pháp lý trong công tác đấu tranh với tin giả, tin xấu độc trên không gian mạng.
Theo quy định, cá nhân, tổ chức lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức hoặc danh dự, nhân phẩm cá nhân sẽ bị xử phạt từ 20 đến 30 triệu đồng. Đây là nhóm hành vi diễn ra khá phổ biến thời gian qua, đặc biệt trên các nền tảng mạng xã hội có lượng người dùng lớn.
Ngoài ra, các hành vi đăng tải nội dung cổ súy tệ nạn xã hội, mại dâm, mua bán người; chia sẻ nội dung dâm ô, đồi trụy; thông tin có tính chất kinh dị, rùng rợn; quảng cáo hàng hóa, dịch vụ bị cấm; đăng tải hình ảnh bản đồ Việt Nam không đúng chủ quyền quốc gia hoặc chia sẻ đường dẫn đến các nội dung vi phạm pháp luật cũng thuộc diện bị xử lý nghiêm theo Nghị định.
Đáng chú ý, Nghị định quy định mức phạt từ 30 đến 50 triệu đồng đối với hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội, ảnh hưởng đến hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Bên cạnh đó, các hành vi xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xúc phạm tôn giáo, phân biệt đối xử về giới, phân biệt chủng tộc; tiết lộ bí mật nhà nước, bí mật đời tư cá nhân và các bí mật khác cũng bị xử phạt ở mức cao.
Theo các chuyên gia, việc nâng mức xử phạt đối với hành vi phát tán tin giả là cần thiết trong bối cảnh thông tin xấu độc trên không gian mạng có xu hướng gia tăng và lan truyền nhanh chóng. Chỉ một thông tin sai lệch cũng có thể gây tác động lớn đến xã hội, ảnh hưởng đến an ninh trật tự, hoạt động sản xuất kinh doanh, thị trường tài chính hoặc làm suy giảm niềm tin của người dân.
Thực tế cho thấy thời gian qua đã xuất hiện nhiều vụ việc tung tin thất thiệt liên quan đến thiên tai, dịch bệnh, thị trường tài chính, tình hình an ninh trật tự hay thông tin bịa đặt về cá nhân, doanh nghiệp nhằm câu view, tăng tương tác hoặc trục lợi. Không ít trường hợp đã bị cơ quan chức năng xử lý theo quy định của pháp luật.
Ngoài hình thức xử phạt bằng tiền, Nghị định cũng quy định nhiều biện pháp khắc phục hậu quả nhằm ngăn chặn việc tiếp tục phát tán thông tin vi phạm trên môi trường mạng. Cụ thể, tổ chức, cá nhân vi phạm buộc phải gỡ bỏ thông tin sai sự thật, thông tin gây nhầm lẫn hoặc nội dung vi phạm pháp luật đã đăng tải. Trong một số trường hợp, cơ quan chức năng có thể yêu cầu khóa tài khoản, trang cộng đồng, nhóm cộng đồng hoặc kênh nội dung trên mạng xã hội để ngăn chặn tái phạm.
Nghị định cũng quy định xử lý đối với chủ tài khoản, chủ kênh nội dung, quản trị viên nhóm cộng đồng nếu không thực hiện trách nhiệm ngăn chặn, gỡ bỏ thông tin vi phạm pháp luật hoặc thông tin ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác khi có yêu cầu từ cơ quan có thẩm quyền.
Đặc biệt, hành vi lợi dụng mạng xã hội để sản xuất nội dung dưới hình thức phóng sự, điều tra, phỏng vấn báo chí trái quy định cũng thuộc diện xử phạt nhằm bảo đảm hoạt động báo chí được thực hiện đúng quy định của pháp luật.
(Công an làm việc người tung tin sai sự thật về dự án sân bay Gia Bình)
Thực tế tại tỉnh Bắc Ninh thời gian qua cho thấy tình trạng phát tán thông tin chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội đã ảnh hưởng không nhỏ đến công tác quản lý nhà nước và tình hình an ninh trật tự tại địa phương, nhất là đối với các dự án trọng điểm.
Liên quan đến dự án sân bay Gia Bình, lực lượng chức năng của tỉnh đã phát hiện và xử lý 37 trường hợp đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật, thông tin chưa được kiểm chứng trên không gian mạng. Các nội dung sai lệch chủ yếu liên quan đến quy hoạch, phạm vi giải phóng mặt bằng, giá đất, tiến độ triển khai dự án… gây tâm lý hoang mang trong Nhân dân và ảnh hưởng đến thị trường bất động sản khu vực.
Trong số các trường hợp vi phạm, cơ quan chức năng đã xử phạt vi phạm hành chính 4 trường hợp với tổng số tiền hơn 26 triệu đồng; đồng thời yêu cầu gỡ bỏ các nội dung vi phạm và cam kết không tái phạm.
Qua vụ việc cho thấy việc kiểm chứng thông tin trước khi đăng tải, chia sẻ trên mạng xã hội là hết sức cần thiết; đồng thời khẳng định sự cần thiết của các quy định xử lý nghiêm hành vi phát tán tin giả, tin sai sự thật trên không gian mạng hiện nay.
Việc Chính phủ ban hành Nghị định số 174/2026/NĐ-CP cho thấy quyết tâm xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh, văn minh và có trách nhiệm. Trong thời đại số, mỗi người dùng mạng xã hội không chỉ có quyền tiếp cận và chia sẻ thông tin mà còn phải có trách nhiệm kiểm chứng, lựa chọn nội dung trước khi đăng tải hoặc phát tán.
Các cơ quan chức năng khuyến cáo người dân cần tỉnh táo trước các thông tin chưa được kiểm chứng, không chia sẻ, bình luận hoặc phát tán các nội dung sai sự thật, kích động, gây hoang mang dư luận. Đồng thời, cần chủ động tiếp cận thông tin từ các cơ quan báo chí chính thống và nguồn tin chính thức của cơ quan nhà nước.
Việc chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật khi tham gia môi trường mạng không chỉ góp phần bảo vệ quyền lợi của bản thân mà còn góp phần xây dựng không gian mạng an toàn, tích cực, phục vụ hiệu quả cho phát triển kinh tế - xã hội và chuyển đổi số quốc gia.
